وحدت ملی حول پرچم ایران اسلامی؛ تحلیل پیام رهبر انقلاب به مجلس
بازخوانی استراتژی وحدت در دوران جنگ رمضان
وقتی متن (+) پیام اخیر رهبر انقلاب در ۷ خرداد ۱۴۰۵ به مناسبت سالروز اولین تشکیل دوره مجلس را میخوانید، یک چیز بهشدت به چشم میآید: استفاده از واژگانی متفاوت. در فضای سیاسی ما، کلمات هرگز اتفاقی انتخاب نمیشوند و در این پیام، انتخاب کلمات، خودش یک استراتژی هوشمندانه و بلکه مکتب امامی است.
چرا «پرچم ایران اسلامی» جایگزین تعابیر جناحی – سیاسی شده است؟
نکتهی کلیدی پیام، تمرکز بر عبارت «پرچم ایران اسلامی» است. اگر کمی عمیقتر نگاه کنیم، میبینیم که ایشان آگاهانه از واژگانی مثل «نظام»، «حکومت»، «حاکمیت» یا حتی «ولایت فقیه» و یا هر چیز دیگری که حمل بر نظم سیاسی موجود بشود به عنوان محور وحدت استفاده نکردهاند.
چرا؟ چون میخواهند دایرهی وحدت را به حداکثر برسانند.
«ایران اسلامی» یک چتر جامع است؛ هر کسی که هر طیف فکری یا سیاسی داشته باشد، اما در نهایت خودش را ایرانی و مسلمان بداند، بدون هیچ تضادی زیر این پرچم جا میگیرد. این یعنی گذار از یک «وحدت تاکتیکی» به یک «وحدت هویتی». در واقع، این عبارت، دعوتنامهای است برای تمام کسانی که شاید با ساختارهای سیاسی اختلاف داشته باشند، اما با «ایران» و «اسلام» پیوند دارند.
پایان اختلافات پوچ سیاسی؛ ضرورت دوران جنگ و پساجنگ
اما نکتهی ظریفتر، وقتی است که ایشان به «اختلافات پوچ سیاسی» اشاره میکنند. کلمهی «پوچ» در اینجا کلیدی است. وقتی رهبری، دعواهای سیاسی را «پوچ» مینامد، در واقع دارد ارزش این درگیریها را پایین میآورد. یعنی تمام آن جنگهای انتخاباتی، رقابتهای جناحی و کشمکشهای بین اصولگراها و اصلاحطلبان یا هر طیف دیگری (مثل قالیباف – جلیلی)، در برابر ابعاد پیروزیهای ملی و تهدیدات پساجنگ، هیچ ارزشی ندارند. گویی میگوید: «بزرگتر از این بازیهای سیاسی، یک حقیقت وجود دارد و آن پیروزی ملت است؛ پس این دعواهای خرد و بیارزش را کنار بگذارید.»
تفاوتهای اجتماعی؛ واقعیتی که نباید ابزار تفرقه شود
جالبتر از همه، نگاه ایشان به «تفاوتهای اجتماعی» است. در متن نمیبینیم که خواسته شود این تفاوتها حذف شوند یا همه یکسان شوند؛ بلکه تأکید شده که این تفاوتها «برجسته نشوند». این یک پذیرش هوشمندانه است. پذیرش این واقعیت که ما در جامعهی متنوع و متکثری زندگی میکنیم (چه در سبک زندگی، چه در حجاب و چه در دیدگاهها)، اما هشدار میدهد که این تفاوتها نباید به ابزاری برای تفرقه تبدیل شوند. در واقع، ایشان تفاوت را میپذیرند، اما برجسته کردن این تفاوتها و ایجاد شکاف اجتماعی از روی «سیاستزدگی» را رد میکنند.
دو بُعد اخلاقی – نظامی توصیه به حفظ وحدت
تبدیل توصیه اخلاقی به یک استراتژی نظامی
باید توجه کرد که این توصیه به حفظ وحدت و پرهیز از برهم زدن انسجام و وحدت ملی در پیام، ذیل توصیه به تقوا آمده است؛ این توصیه به تقوا یک طرف ماجرا است.
اما طرف دیگر ماجرا که باید به آن دقت کرد یک پیوند استراتژیک نظامی است: وحدت در این متن، یک توصیه اخلاقی صرف نیست، بلکه یک «متغیر نظامی» است.
وحدت ملی؛ استراتژی نظامی در جنگ رمضان
وقتی میگوید دشمن برای جبران شکستهای میدان نبرد، به دنبال «تجزیه اجتماعی» است، یعنی میدان سیاست و جامعه، حالا ادامه دادنِ همان جنگ است. اگر در میدان نبرد پیروز شدیم، نباید در میدان وحدت و انسجام ملی شکست بخوریم.
پس پیام روشن است: هر کسی که دلش برای استقلال و سربلندی ایران میتپد، باید از «منِ جناحِ سیاسی» عبور کند و به «ما ایران اسلامی» تبدیل شود. چون هر شکاف اجتماعی، در واقع شکستی برای ما و پیروزی دشمن است؛ دشمنی که در عرصه نظامی شکست خورده است را در عرصه اجتماعی با دستان خودمان پیروز نکنیم!
۱۱ خرداد ۱۴۰۵
وادی فتوت – قم